ابزارهای داد و ستد

پلت فرم ها

او ادامه می‌دهد: «امروز کسی نمی‌تواند بگوید دیوار در قیمت خودرو اختلال ایجاد می‌کند چون با یک ساز‌و کار قیمت خودوری صفر و قیمت روز را از مرکز تعویض پلاک جمع می‌کنیم. همزمان با نمایشگاه‌ها در ارتباطیم و خروجی این داده‌ها در یک الگوریتمی می‌نشینند که بر اساس مدل، برند و تیپ خودروها، قیمت روز معامله خودرو را داده و ما بر اساس سقف و کفی که داریم روی آن قیمت می‌گذاریم؛ یعنی قیمت پراید مدل ۸۵ با اختلافی نسبت پلت فرم ها به آنچه که واقعیت است در دیوار وجود دارد.»

نکات پراهمیت جذب کاربر در مدل کسب و کار پلتفرم

در این مطلب پس از توضیح مختصری درباره مدل کسب و کار پلتفرم درباره نکاتی مهم در جذب دو سمت بازار پلتفرم‌ها مطالبی خواهیم داشت.

مدل کسب و کار پلتفرم چیست

درباره بیزینس مدل پلتفرمی پیش­تر مطلبی در قالب پلت فرم ها یک کارگاه آموزش ارائه داده بودم. می­‌دانیم که در پلتفرم‌­ها با دو یا چند وجه از مشتریان طرف هستیم که به همدیگر نیاز دارند و می‌­توانند برای هم ارزش خلق کنند. ارزش­‌هایی که گاهاً از جنس ارائه خدمات است یا اطلاعات و یا خرید و فروش. اغلب هم برای دریافت و ارائه این ارزش­‌ها نیاز دارند تا با هم تراکنش­های مالی داشته باشند که این تراکنش است که برای برخی از پلتفرم­ منبع درآمدی مناسبی است از طریق دریافت کمیسیون. اما برای این که دو سمت بازار حاضر باشند از پلت فرم ها طریق پلتفرم‌­ها کار خود را پیش ببرند و کمیسیون آن را پرداخت کنند آن است که پلتفرم بتواند ارزشی به این تعاملات رایج بازار بیفزاید. اکثریت پلتفرم­‌ها هم دم‌دستی‌­ترین ارزش خود را در ارتباط ساده‌­تر دو سمت بازار تعریف کرده­‌اند و تسهیل دسترسی آن­ها به یکدیگر. پلتفرم‌­های موفق‌­تر ارزش­‌های منحصر به فردتری نیز به بازارشان افزوده‌­اند که موجب تحت‌الشعاع قرار گرفتن بازار سنتی شده است و اصطلاحاً برهم زننده Disruptive شده­‌اند.

دو سمت بازار مدل کسب و کار پلتفرم

نکته‌­ای حیاتی در پلتفرم‌­ها همان­گونه که پیش­تر توضیح دادیم تعادل دو سمت عرضه و تقاضای بازار است. می‌­دانیم که رضایت دو سمت پلتفرم در این است که سمت مقابل را در کمیّت و کیفیت خوبی ارزیابی کند. اگر یک سمت زیادتر شوند مثلاً سمت عرضه، مشتریان آن سمت از ما ناراضی پلت فرم ها خواهند بود چراکه نتیجه خوبی از پلتفرم ما نخواهند گرفت. مثلاً در تپسی رانندگان اگر زیاد باشند مسافران زیادی نخواهند داشت و بالعکس. نسبت تعادل مناسب بین سمت عرضه و تقاضا پلتفرم، آن چیزی است که هر پلتفرمی باید تلاش کند تا به آن دست پیدا کند که البته این نسبت عدد ثابتی نیست و با رشد پلت فرم ها پلتفرم ممکن است نسبت مناسب تعادل تغییر کند.
نکته بسیار مهم دیگری که در مشتریان دو سمت بازار باید صاحب پلتفرم به آن دقت کند چالشی است که به آن معمای مرغ و تخم مرغ در پلتفرم­‌ها می‌­گویند. این معما بر چالشی مهم اشاره دارد که در ابتدای راه، یک پلتفرم باید ابتدا کدام سمت را به پلتفرم جذب کند و به آن­ها یارانه دهد پلت فرم ها تا سمت دیگر به مرور رشد کند. در برخی پلتفرم­‌ها سمت عرضه این خاصیت را دارد و در برخی نیز سمت تقاضا. به عنوان مثال در پلتفرم‌­های اشتراک خودرو سمت عرضه (رانندگان) باید دراولویت قرار گیرند و در پلتفرم­‌هایی با مدل درآمدی تبلیغات مانند موتور جستجوی گوگل سمت تقاضا اولویت بیش­تری دارد. بعد از این جذب اولیه و یارانه دادن، باید به سمت تعادل رفت و نسبت تعادل ایده­‌آل را پیدا کرد.
نکته مهم دیگری که اهمیت دارد و آن را به شخصه دوبار تا به‌­حال تجربه کرده­‌ام آن پلت فرم ها است که گاهاً سمت عرضه یا تقاضا (اغلب عرضه) گروه کوچکی هستند و از آن مهم‌­تر با یکدیگر ارتباط نزدیکی دارند. مثلاً بخش کوچکی از افراد که در چند گروه و کانال تلگرامی با یکدیگر اجتماع (Community) کوچکی ساخته‌­اند و اخبار را خیلی سریع به یکدیگر منتقل می‌­کنند. در این مواقع بسیار باید حساس بود. خصوصاً هنگامی که در پلتفرم ما، یک سمت یا هر دو سمت از جنس کسب و کار (Business) هستند تا مصرف‌­کنندگان (Consumer). در این مواقع اگر خیلی سریع و حساب نشده و با تبلیغات سنگین بخواهیم وارد بازار شویم تا این اجتماعات کوچک پلت فرم ها را جذب کنیم ممکن است نتایج به شدت بدی بگیریم. فرض کنید تعدادی از مشتریان جذب پلتفرم شما شوند و تجربه بدی کسب کنند، آن­گاه تلاش می‌کنند تا سایر همکاران و هم‌صنفی‌­های خود را از کار کردن با شما منصرف می­‌کنند و شما دیگر در آن صنعت بدنام می‌­شوید. در این حالت یا دیگر نمی‌­توانید به آن صنعت برگردید یا آن­که باید بسیار زیاد هزینه کنید تا مجدد اعتمادها را جلب کنید. در این­گونه بازارها باید این سمت حساس بازار را بسیار آهسته و پیوسته به پلتفرم اضافه کرد تا تلاش شود برای آن­ها تجربه بسیار خوبی خلق کرد. اگر بخواهیم باز مثال پلتفرم‌­های حمل‌و‌نقل خودرو را بزنیم این مشکل را ندارند اما پلتفرم استادکار که مثلاً بخواهد وارد صنف خانه‌­های هوشمند شود با این اجتماع کوچک روبرو خواهد بود و یا پیش­تر ما که تجربه داشتیم که وارد صنف وکلای خانواده شویم یا موارد دیگر.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا